Cập nhật quy định mới nhất về quy tắc xuất xứ C/O form AK năm 2026
Trong bối cảnh quan hệ thương mại Việt Nam – Hàn Quốc không ngừng phát triển, Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Hàn Quốc (AKFTA) tiếp tục là đòn bẩy chiến lược cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc nắm giữ chứng từ C/O mẫu AK không còn chỉ dừng lại ở việc khai báo thủ công mà đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối theo các thông lệ quốc tế mới nhất. Bài viết này là lời giải chi tiết cho những thay đổi mang tính bước ngoặt trong Thông tư 49/2025/TT-BCT và Quyết định 771/QĐ-BCT năm 2026, giúp doanh nghiệp gỡ rối các nút thắt về quy tắc xuất xứ cụ thể mặt hàng (PSR) theo danh mục HS 2022.
Fastrans sẽ đi sâu vào phân tích sự khác biệt giữa tiêu chí “Xuất xứ thuần túy” (WO) và “Không thuần túy” (RVC/CTH), đồng thời hướng dẫn chi tiết cách tính Hàm lượng giá trị khu vực (RVC) chuẩn xác nhằm tránh các sai sót phổ biến dẫn đến việc bị bác bỏ chứng từ hoặc truy thu thuế nặng nề tại cửa khẩu. Đặc biệt, trong bối cảnh hệ thống e-C/O và cơ chế một cửa quốc gia đã hoàn thiện, bài viết cung cấp lộ trình số hóa quy trình xin cấp chứng nhận xuất xứ, giúp rút ngắn thời gian thông quan xuống mức tối thiểu. Từ việc hiểu rõ quy tắc cộng gộp đến cách lưu trữ hồ sơ phục vụ hậu kiểm trong 5 năm, Fastrans mang đến một cái nhìn chuyên sâu, thực tiễn và đầy đủ nhất. Hãy cùng khám phá để bảo vệ lợi ích tối đa và nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa của bạn trên thị trường quốc tế đầy biến động hiện nay.
C/O form AK là gì? Tại sao phải cập nhật quy định năm 2026?
C/O form AK (ASEAN-Korea Certificate of Origin) là chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa được cấp cho hàng hóa có xuất xứ từ các nước thành viên ASEAN và Hàn Quốc. Khi sở hữu C/O hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Hàn Quốc (AKFTA).
Từ năm 2007 cho tới nay, khung pháp lý quy tắc xuất xứ AKFTA có nhiều thay đổi. Do đó, doanh nghiệp cần cập nhật đầy đủ để tránh nhầm lẫn:
| Giai đoạn | Văn bản chủ đạo | Trạng thái và mục tiêu |
| 2007 – 2009 | Quyết định 02/2007/QĐ-BTM | Hình thành quy chế cấp C/O mẫu AK đầu tiên. |
| 2014 – 2018 | Thông tư 20/2014/TT-BCT | Thiết lập hệ thống quy tắc xuất xứ toàn diện theo HS 2012. |
| 2018 – 2024 | TT 26/2018, TT 13/2019 | Sửa đổi phụ lục PSR và hướng dẫn về khu kinh tế đặc biệt. |
| 2024 – 2025 | TT 04/2024/TT-BCT | Hiện đại hóa hình thức C/O (A4, chữ ký số) và chuẩn hóa tên gọi. |
| 2026 trở đi | TT 49/2025/TT-BCT | Thay thế toàn bộ bằng khung pháp lý mới theo tiêu chuẩn HS 2022. |
Các tiêu chí xuất xứ khi xin C/O form AK
Tính đến năm 2026, quy tắc xuất xứ C/O form AK được vận hành dựa trên các tiêu chí kỹ thuật khắt khe. Doanh nghiệp cần nắm vững 3 nhóm tiêu chí sau:
Xuất xứ thuần túy (WO – Wholly Obtained)
Tiêu chí này áp dụng cho các sản phẩm được khai thác hoặc sản xuất toàn bộ tại lãnh thổ của một nước thành viên. Dưới đây là một số ví dụ về mặt hàng được coi là có xuất xứ thuần túy:
| STT | Loại hình hàng hóa | Điều kiện xác nhận xuất xứ thuần túy |
| 1 | Cây trồng | Thu hoạch, hái hoặc thu lượm từ cây được trồng tại lãnh thổ đó. |
| 2 | Động vật sống | Sinh ra và được nuôi dưỡng hoàn toàn tại nước thành viên. |
| 3 | Sản phẩm từ động vật | Thu được từ động vật sống nêu tại mục 2. |
| 4 | Thủy hải sản | Đánh bắt, nuôi trồng hoặc thu lượm tại nước đó. |
| 5 | Khoáng sản | Chiết xuất từ đất, nước, đáy biển thuộc chủ quyền nước đó. |
| 6 | Đánh bắt xa bờ | Sản phẩm khai thác bằng tàu đăng ký và treo cờ nước thành viên. |
| 7 | Chế biến trên tàu | Sản xuất ngay trên tàu chế biến từ hải sản đánh bắt hợp lệ. |
| 8 | Vật phẩm vũ trụ | Khai thác từ không gian bởi nước thành viên hoặc người của nước đó. |
| 9 | Đồ phế thải | Thu nhặt từ các sản phẩm đã qua sử dụng không còn chức năng ban đầu. |
| 10 | Phế liệu | Phát sinh từ quá trình sản xuất tại nước xuất khẩu. |
Xuất xứ không thuần túy (Non-Wholly Obtained)
Đây là trường hợp phổ biến nhất đối với hàng công nghiệp, điện tử. Hàng hóa được coi là có xuất xứ nếu đáp ứng một trong hai điều kiện:
- Hàm lượng giá trị khu vực (RVC – Regional Value Content): Giá trị nguyên liệu từ các nước thành viên AKFTA phải chiếm ít nhất 40% giá trị FOB của sản phẩm.
- Sự thay đổi mã số thuế quan (CTC – Change in Tariff Classification): Nguyên liệu không có xuất xứ phải trải qua quá trình gia công, chế biến tại một nước thành viên dẫn đến sự thay đổi mã HS ở cấp độ 4 số (CTH) hoặc 6 số (CTSH).
Quy tắc cộng gộp (Cumulation)
Quy tắc này cho phép doanh nghiệp Việt Nam sử dụng nguyên liệu có xuất xứ từ Hàn Quốc hoặc các nước ASEAN khác để tính vào hàm lượng xuất xứ của sản phẩm cuối cùng. Đây là lợi thế cực lớn cho chuỗi cung ứng khu vực.
Cách tính RVC (Hàm lượng giá trị khu vực) theo quy định mới nhất 2026
Nhiều doanh nghiệp vẫn lúng túng khi tính toán RVC dẫn đến việc khai sai tiêu chí trên C/O. Hiện nay, có hai phương pháp phổ biến: Phương pháp gián tiếp (Indirect Method) và Phương pháp trực tiếp (Direct Method)
Lưu ý của Fastrans: Doanh nghiệp nên lựa chọn phương pháp gián tiếp để đơn giản hóa hồ sơ giải trình với cơ quan hải quan.
Quy trình cấp C/O form AK
Quy trình cấp C/O mẫu AK được chuẩn hóa qua 6 bước chính, trong đó quy định mới nhấn mạnh tối đa vào tính tự động hóa và thông báo trực tuyến :
- Khai báo hồ sơ đăng ký thương nhân: Dành cho các doanh nghiệp lần đầu tham gia hệ thống. Doanh nghiệp cần cung cấp mẫu chữ ký, con dấu, danh mục cơ sở sản xuất và các chứng từ pháp lý khác thông qua eCoSys.
- Khai báo thông tin lô hàng: Thương nhân nhập liệu các thông tin chi tiết về lô hàng xuất khẩu, đính kèm các chứng từ như tờ khai hải quan, hóa đơn, vận đơn dưới dạng điện tử và nộp phí C/O trực tuyến.
- Kiểm tra và thẩm định: Cán bộ của Tổ chức cấp C/O sẽ kiểm tra hồ sơ. Hệ thống sẽ trả về kết quả chấp nhận, yêu cầu bổ sung chứng từ, đề nghị kiểm tra lại hoặc từ chối cấp nếu phát hiện các trường hợp vi phạm quy định tại Điều 21 Nghị định 31/2018/NĐ-CP.
- Phê duyệt và ký cấp phép: Người có thẩm quyền sẽ thực hiện ký duyệt trên hệ thống. Nếu doanh nghiệp lựa chọn C/O điện tử, kết quả sẽ được trả dưới dạng file PDF có chữ ký số ngay lập tức (không cần thực hiện bước 5 và bước 6)
- Đóng dấu và hoàn thiện: Đối với trường hợp cấp C/O giấy, cán bộ sẽ đóng dấu và ký trực tiếp lên bản giấy.
- Trả kết quả: Thương nhân có thể nhận kết quả trực tuyến, trực tiếp tại trụ sở hoặc qua bưu điện.
Danh mục hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị
Để đảm bảo tỷ lệ cấp C/O thành công 100%, bộ hồ sơ của bạn phải bao gồm:
- Đơn đề nghị cấp C/O: Đã ký và đóng dấu điện tử.
- Mẫu C/O AK: Đã khai báo hoàn chỉnh trên hệ thống.
- Tờ khai hải quan xuất khẩu: Đã thông quan.
- Bản sao vận đơn (Bill of Lading): Hoặc chứng từ vận tải tương đương.
- Bảng kê chi tiết nguyên liệu (BOM): Chứng minh hàng hóa đạt tiêu chí RVC 40% hoặc CTH.
- Hóa đơn mua bán nguyên liệu nội địa: Nếu sử dụng nguyên liệu trong nước.
Các công đoạn gia công đơn giản và rủi ro bác bỏ xuất xứ
Một trong những bẫy pháp lý lớn nhất đối với doanh nghiệp là “Những công đoạn gia công, chế biến đơn giản”. Nếu quá trình sản xuất tại Việt Nam chỉ bao gồm các hoạt động như thay đổi bao bì, rửa sạch, sơn đơn giản, bóc vỏ hạt, hoặc lắp ráp các bộ phận đơn giản để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh, thì sản phẩm đó sẽ không được coi là có xuất xứ Việt Nam, bất kể các chỉ số RVC hay CTC có vẻ đáp ứng trên giấy tờ.
Quy định này nhằm ngăn chặn hiện tượng “rửa xuất xứ”, nơi hàng hóa từ nước thứ ba chỉ mượn lãnh thổ ASEAN để thực hiện các thao tác tối thiểu nhằm hưởng ưu đãi thuế. Có 16 nhóm công đoạn bị coi là đơn giản, bao gồm cả việc giết mổ động vật hoặc đơn thuần là dán nhãn mác. Điều này đặt ra yêu cầu cho doanh nghiệp phải có quy trình sản xuất thực chất với sự thay đổi về đặc tính lý hóa hoặc chức năng của sản phẩm.
Fastrans cung cấp giải pháp xin cấp C/O chuyên nghiệp
Việc tự thực hiện quy trình xin C/O form AK có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm một khoản phí nhỏ nhưng lại tiềm ẩn rủi ro rất lớn về pháp lý và thuế suất nếu xảy ra sai sót.
Tại sao nên đồng hành cùng Fastrans?
- Đội ngũ chuyên gia: Am hiểu sâu sắc về các quy tắc cộng gộp và chuyển đổi mã số thuế quan.
- Tốc độ: Xử lý hồ sơ e-C/O chỉ trong vòng 4-8 giờ làm việc.
- Bảo mật & Chính xác: Cam kết tính hợp lệ của C/O khi đối ứng với cơ quan Hải quan trong và ngoài nước.
- Tư vấn tối ưu thuế: Chúng tôi không chỉ làm C/O, chúng tôi giúp bạn tìm ra phương án vận chuyển và áp mã thuế có lợi nhất.
Hy vọng bài viết trên của Fastrans đã cung cấp cái nhìn toàn diện và thực tế nhất cho quý doanh nghiệp. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc xác định tiêu chí xuất xứ hoặc cần đơn vị đại diện thực hiện thủ tục hải quan chuyên nghiệp, đừng ngần ngại liên hệ với Fastrans để được hỗ trợ tối ưu nhất.
